Jak się ubrać w góry?
-
Wyprawa w góry to nie tylko wyzwanie dla naszej kondycji, ale także dla organizacji wycieczki. Dla komfortu i bezpieczeństwa podczas pieszej wędrówki bardzo ważne jest przygotowanie odpowiedniej odzieży. W przeciwnym razie narażamy się na nieprzyjemne i groźne sytuacje, w tym wychłodzenie, przegrzanie, odparzenia lub odmrożenia. Warto wiedzieć, jak się ubrać w góry, aby każda wyprawa była udana, bez względu na porę roku i panujące warunki atmosferyczne.
Kilka warstw odzieży
Najważniejszym aspektem właściwego ubioru w góry jest warstwowanie odzieży, czyli ubieranie się na tak zwaną cebulkę. Każda warstwa ma swoją określoną funkcję, a ich kombinacja pozwala na dostosowanie się do zmieniających się warunków pogodowych. Warstwa podstawowa to pierwsza warstwa odzieży, która ma bezpośredni kontakt ze skórą. Jej głównym zadaniem jest odprowadzanie wilgoci i potu z powierzchni ciała. Najlepiej sprawdzają się tutaj materiały syntetyczne, takie jak poliester, czy wełna merino. Tkaniny te zapewniają szybkie schnięcie, co zapobiega wychłodzeniu organizmu.
Warstwa izolująca ciepło
Warstwa środkowa ma za zadanie izolować, czyli zatrzymywać ciepło wytwarzane przez organizm. W zależności od warunków i temperatury może to być polar, lekka kurtka puchowa lub kurtka typu softshell. Ważne, aby warstwa ta była oddychająca i nie ograniczała ruchów. Warstwa zewnętrzna to natomiast bariera ochronna przed wiatrem, deszczem i śniegiem. W tej roli najlepiej sprawdzają się kurtki membranowe, które są wodoodporne i wiatroszczelne, a jednocześnie oddychające. Dzięki temu wilgoć z wnętrza odzieży może wydostawać się na zewnątrz, a jednocześnie deszcz i wiatr nie przenikają do środka.
Zabezpieczenie głowy
Jedną z najbardziej wrażliwych na zimno części ciała jest głowa. W górskich warunkach może szybko dojść do wychłodzenia, nawet przy niewielkim wietrze. Dlatego ważne jest, aby zawsze mieć ze sobą odpowiednie nakrycie głowy. Czapka zimowa powinna być wykonana z materiału dobrze izolującego ciepło, takiego jak wełna merino lub polar. Warto zadbać o szczelne zakrycie uszu, które są szczególnie narażone na odmrożenia. Funkcję czapki może pełnić też chusta wielofunkcyjna, która jest lekka i łatwo mieści się do kieszeni. W słoneczne dni należy chronić głowę przed przegrzaniem i promieniowaniem UV. Doskonałym rozwiązaniem jest w tym przypadku kapelusz turystyczny z szerokim rondem lub czapka z daszkiem.
Komfort i ochrona nóg
Odpowiedź na pytanie, jak się ubrać w góry, powinna uwzględniać także zabezpieczenie nóg, którymi podczas górskiej wędrówki wykonujemy największy wysiłek. Podobnie jak w przypadku górnej części ciała, na nogi warto założyć warstwę bazową z materiału odprowadzającego wilgoć. Mogą być to legginsy termoaktywne, które sprawdzą się zarówno zimą, jak i latem. Zapewniają komfort termiczny i swobodę ruchu. Spodnie trekkingowe powinny być lekkie, elastyczne i oddychające. W zależności od pory roku można wybrać spodnie cienkie lub ocieplane. Ważne, aby były wodoodporne lub posiadały odpowiednią membranę, chroniącą przed deszczem i śniegiem. Dodatkowym elementem, który zabezpiecza dolne części nogawek i buty przed śniegiem oraz błotem są stuptuty. Są szczególnie przydatne w trudnym, zaśnieżonym terenie.
Odpowiednie obuwie
Bardzo ważnym elementem górskiego ubioru jest obuwie. Musi być solidne, wygodne i dopasowane do warunków terenowych. W ciepłe dni, kiedy teren jest suchy, najlepiej sprawdzą się lekkie buty trekkingowe. Powinny mieć twardą podeszwę, która zapewni odpowiednią przyczepność na kamienistym podłożu. Dobrze, jeśli są wodoodporne, co ochroni stopy podczas niespodziewanego deszczu lub wędrówki przez mokre trawy.
Ochrona przed wilgocią
Na zimowe wyprawy konieczne są buty ocieplane, z wysoką cholewką, która stabilizuje kostkę i chroni przed śniegiem. Ważne, aby miały antypoślizgową podeszwę, która zapewni przyczepność na oblodzonych szlakach. Warto, aby posiadały membranę chroniącą przed wilgocią. Nieodłącznym elementem obuwia są skarpety. Powinny być wykonane z materiałów, które odprowadzają wilgoć i zapobiegają powstawaniu pęcherzy. W zimie warto wybierać grube skarpety z dodatkiem wełny merino, która doskonale izoluje ciepło, a latem cieńsze, mogą być to wersje wykonane z włókien syntetycznych.
Grube rękawice zimowe
Ręce, podobnie jak głowa, są bardzo narażone na zimno i wiatr. Dlatego zastanawiając się, jak się ubrać w góry, nie można zapomnieć o rękawicach. To również niezbędny element podczas górskich wypraw. Rękawice zimowe powinny być wodoodporne, wiatroszczelne i dobrze izolować ciepło. W trudniejszych warunkach najlepiej sprawdzają się rękawice z membraną oraz dodatkową ociepliną. Na cieplejsze dni lub jako warstwę wewnętrzną pod grubsze rękawice warto zaopatrzyć się w dodatkowe cienkie odmiany z materiału odprowadzającego wilgoć. Tego rodzaju rękawice mogą być wykonane z lekkiego polaru lub innych tkanin termoaktywnych.
Plecak i drobne akcesoria
Podczas wędrówki w górach warto mieć przy sobie kilka dodatkowych akcesoriów, które mogą znacząco poprawić komfort i bezpieczeństwo. Nie można zapomnieć o odpowiednim plecaku. Powinien być wygodny, z pasem biodrowym i piersiowym, które stabilizują go na plecach. Ważne, aby miał odpowiednią pojemność dostosowaną do długości wędrówki. Na jednodniowe wycieczki wystarczy plecak o pojemności 20-30 litrów, na dłuższe wyprawy warto zaopatrzyć się w większy, o pojemności 40-60 litrów. Niezwykle istotna jest też ochrona oczu przed promieniowaniem słonecznym, szczególnie na dużych wysokościach. Dlatego należy zaopatrzyć się w okulary z filtrem UV400, które zapewnią maksymalną ochronę.
Kije trekkingowe i apteczka
Stabilność na trudnym terenie wspierają kije trekkingowe. Odciążają stawy i pomagają utrzymać równowagę. Są szczególnie przydatne na stromych podejściach i zejściach. Nawet na krótkiej wycieczce warto mieć również przy sobie małą apteczkę z podstawowymi środkami opatrunkowymi, plastry na odciski, bandaż elastyczny, środki przeciwbólowe i na oparzenia słoneczne. Nawet jeśli nie planujemy nocnej wędrówki, dobrze mieć przy sobie latarkę czołową. W górach zmrok zapada szybciej, a nieprzewidziane okoliczności mogą wydłużyć trasę. Latarka czołowa pozwala na swobodne poruszanie się w ciemności, mając jednocześnie wolne ręce.
Odzież na każdą porę roku
Ubiór na wyprawę w góry powinien być dostosowany do pory roku i przewidywanych warunków atmosferycznych. Wiosna i jesień to pory roku, w których pogoda w górach bywa kapryśna. Może być ciepło i słonecznie, ale równie dobrze możemy trafić na deszcz, wiatr czy nawet śnieg. Latem warunki są najbardziej przewidywalne, ale warto pamiętać o zmieniającej się temperaturze wraz ze wzrostem wysokości oraz o słońcu, które w górach działa intensywniej. Zima to natomiast pora roku wymagająca najwięcej przygotowania, zarówno pod kątem odzieży, jak i sprzętu. Niskie temperatury, wiatr, śnieg i krótki dzień to wyzwania, którym trzeba stawić czoła.
Wyprawa w góry, bez względu na porę roku, wymaga odpowiedniego przygotowania i dobrego wyposażenia. Temat, jak się ubrać w góry, powinien uwzględnić właściwe warstwowanie odzieży, dostosowanie ubioru do warunków atmosferycznych oraz odpowiedni dobór obuwia. Należy pamiętać, że w górach pogoda może zmienić się w ciągu kilku minut, dlatego warto być przygotowanym na różne scenariusze. Właściwie dobrane ubranie nie tylko zapewni komfort termiczny, ale również pozwoli cieszyć się pięknem gór o każdej porze roku.